《 ورود چین به تحولات منطقه》

تحولات شتابان و گسترده منطقه خاورمیانه و تغییر موازنه قدرت و از هم گسستگی جبهه آمریکایی ، عبری، عربی، فشار اقتصادی ناشی از جنگ بر کل جهان شرایط ویژه ای را بوجود آورده که قدرتهای بزرگ جهان دیگر نمی توانند بی تفاوت از کنار آن بگذرند . پیشنهاد رهبر چین برای ایجاد نقش میانجیگری بین ایران و آمریکا را می توان در همین راستا ارزیابی نمود در این زمینه چند نکته تحلیلی وجود دارد.

۱___ در طول سالیان گذشته همه کشورهائیکه تلاش کردند بین ایران و آمریکا میانجیگری نمایند از وزن و جایگاه جهانی آنچنانی برخوردار نبودند و طبیعی است کوتوله ها نمی توانند در میدان بزرگی فراتر از ظرفیت خود نقش ایفا نمایند و در نهایت عموما هم در زمین آمریکا بازی کردند زیرا در مراودات جهانی وابستگی به آن کشور داشتند، معادلات بین ایران و آمریکا بدلیل تاثیرات گسترده حداقل در منطقه خاورمیانه نیازمند حضور میانجیگرانی است که از جایگاه و موقعیت بین المللی برخوردار باشند تا در شرایط خاص و زیاده خواهی طرفین قدرت ایجاد تعادل را داشته باشند ، درحال حاضر چین و روسیه تنها کشورهایی هستند که در این جایگاه قرار دارند، روسیه بدلیل گرفتاری در جنگ اوکراین موقعیت هیچ میانجیگری را ندارد ولی چین بدلایل مختلف از جمله وابستگی به انرژی منطقه بیش از هر کشوری زمینه این کار را دارد.

۲__ شرایط نظامی و امنیتی منطقه خصوصا بعد از تحولات یمن و پیشرویهای گسترده آنان عملا کشورهای حاشیه خلیج فارس خصوصا عربستان را دچار یک بحران تاریخی نموده ، آنچه که امروز کشورهای عربی شاهد آن هستند نتیجه سیاست های غلط آنان و وابسته کردن کشورشان به آمریکا و تنش آفرینی در پشت صحنه های منطقه است با ناکامی آمریکا و متحدین در جنگ با ایران کشورهای عربی بیش از هر کشوری از نزدیک شاهد شکست آمریکا بودند از این رو درحال بازنگری روابط بین المللی و ایجاد هم‌پیمانان جدیدی می باشند که گرایش به چین یکی از محورهای پیش روی آنان است.

۳__ چین و آمریکا در طول سالیان گذشته به لحاظ اقتصادی رقیب سر سخت و از نظر سیاسی در حال یک جنگ پنهان هستند ، شکست آمریکا در منطقه فرصت طلایی در اختیار چین قرار داده است تا حداقل از نظر گسترش حوزه نفوذ خود جای آمریکا را بگیرد آمریکا ممکن است با موافقت میانجیگری چین دنبال مهار و کنترل حوزه نفوذ آنها در منطقه باشد زیرا چه بخواهند و چه نخواهند با شکست در جنگ ایران چین وارد حوزه نفوذ آمریکا در غرب آسیا خواهد شد از این رو ممکن است آمریکا هم مجبور به پذیرش پیشنهاد میانجیگری و حتی در پشت صحنه مشوق چین باشد.

۴__ ایران چین را یک هم پیمان سیاسی وشریک بزرگ اقتصادی برای خود میداند یقینا ورود چین در کنار دیگر بازیگران میانجیگر می تواند اعتبار هرگونه مذاکره را بالا ببرد و استفاده آمریکا از اهرمهای بین المللی و سازمان ملل را محدود نماید علاوه بر آن ورود چین به جمع میانجیگران انگیزه آنان را در راستای تحقق خواسته های به حق ایران تقویت خواهد نمود.

در مجموع با توجه به تحولات خیره کننده میدانی در غرب آسیا ،آمریکا و متحدینش هرچه دیرتر واقعیت های موجود را بپذیرند و کشورهای عربی هرچه بیشتر در این مسیر تعلل و کار شکنی کنند حتما آسیب های بیشتری خواهند دید و ممکن است ایران و یمن به آنچه اکنون رضایت دارند در آینده به آن قانع نباشد و آنها هزینه های بیشتر متحمل شوند.

۱۴۰۵/۶/۲۴

✍ علی محمد نظری